|
Ermenistan ile Türkiye arasında 10 Ekim 2009 tarihinde İsviçre’de imzalanan ve iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesine yönelik protokolü Ermenistan Devletinin onay makamı olan Anayasa Mahkemesi bir süre önce almış olduğu bir kararla onayladı.
Ancak Yüksek Mahkemenin gerekçesini sonradan açıkladığı kararında,iki hususun şart koşulduğu görülmektedir.Bu iki husus;”ortak sınırın açılması” ve “diplomatik ilişkilerin kurulması”şartlarıdır.Yani protokolün şartlarının bu iki durumun gerçekleşmesi durumunda geçerli olabileceğini karar altına almıştır.
Yüksek Mahkeme kararında sadece bununla yetinmemiş,Osmanlı topraklarında ve Osmanlı vatandaşı olan Ermenilerin 1915 yılındaki göç olayları,Ermenistan’ın ve Ermeni dasporasının deyimiyle sözde soykırım iddialarını araştırılması için kurulacak uluslar arası tarih alt komisyonunun soykırımı tartışamayacağına da karar vermiştir.Yani Yüksek Mahkemeye göre kurulacak tarih alt komisyonu 1915 olaylarının soykırım olup olmadığını tartışamayacaktır.
1915 olaylarının bütün tarihi boyutlarıyla araştırılması ve incelenmesi ve bu nedenle de bağımsız ve tarafsız uluslar arası bir tarih alt komisyonu kurulması ve arşivlerin açılması Türkiye’nin görüş ve öneresi idi.Ermenistan başından beri bu öneriye karşı olmasına rağmen, bu öneri protokolde yer almıştı.Ermenistan 1915 olaylarının tartışmasız olduğunu iddia ediyordu.
Yüksek Mahkemenin dikkat çeken ve ilgi uyandıran bir başka açıklama ve yorumu ise protokolün, “sınırlara karşılıklı saygı duyulması” maddesi idi.Türkiye bu madde ile Ermenistan’ın 1921 tarihli Kars anlaşmasını tanıdığını ve kabul ettiğini anlamıştı.Ancak Yüksek Mahkeme Ermenistan Anayasasının 6.maddesine atıf yaparak,Kars Anlaşmasının tanınamayacağı yolunda bir yorum ve açıklamayı dolaylı olarak yapmıştır.
Bütün bu durum ve tespitler göstermektedir ki,Ermenistan Devletinin uluslar arası anlaşma ve sözleşmeleri onay makamı olan Anayasa Mahkemesi,şartlı bir onay yapmıştır.İleri sürülen koşullar ise Türkiye Cumhuriyeti tarafından asla kabul edilemeyecek şartlar ve
taleplerdir.Ermenistan uluslar arası diplomaside sınıfta kalmıştır.Çünkü Ermenistan 1915 olayları ile ilgili olarak gerçeklerle yüzleşmek istememekte,gerçeklerden kaçmaktadır.
Türkiye’nin Karabağ sorunu çözülmeden ve Ermenistan tarafından işgal edilen Azerbaycan toprakları geri verilmedin ilişkilerin normalleşmeyeceği ve sınırların açılmayacağı yönündeki söylem ve politikası ortada iken,Ermenistan’ın protokolleri koşullu onaylaması Türkiye’ye karşı baskın politika gibi görünse de,iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesinin bundan sonra daha da zor olacağı ortadadır.
Av.Mustafa AKOT
 |
